Menisküs Nedir?

Menisküsler, diz eklemlerinde yer alan hilal (C) şeklindeki yapılardır.  Biri iç diğeri dış menisküs olmak üzere her dizde ikişer tane menisküs bulunur. Diz eklemini oluşturan femur (uyluk) ve tibia (bacak) kemikleri arasında yer alırlar.  Menisküsler, dizlerin fonksiyonunu sağlayacak ve süspansiyon yaparak kıkırdak yaralanmalarını önleyecek biçimde yoğun kollajen lifleri bulunduran yapılardır. Diz eklemlerine binen ağır yükün daha geniş bir alana yayılmasını sağlar ve eklemlerin yüksek basınca maruz kalmasına engel olur.

Menisküsün Görevleri Nelerdir?

– Eklemlerin stabil olarak çalışmasını sağlamak
– Eklem sıvısının (sinoviyal sıvı) homojen şekilde dağılmasını sağlamak
– Eklem zarında meydana gelebilecek sıkışmaları önlemek
– Basıncın temas alanını genişleterek diz eklemlerine binen yükü azaltmak
– Eklem kıkırdağını besleyerek eklem fonksiyonlarına destek olmak

Menisküs Yırtılması Nedir?

Sporcuların, özellikle futbolcuların sıklıkla karşılaştığı ve spor yaşamlarının sona ermesine neden olan menisküs yırtılması, dizde meydana gelen ani dönme veya bükülmesi gibi durumlar sonucu ortaya çıkabilir. Gündelik hayatta ani zorlanmalar sonucu da menisküs yırtıklarının oluşması mümkündür.

Genç ve yaşlılarda menisküs yırtılması oluşma şekilleri farklılık gösterir. Genç bireylerde yırtılmaların meydana gelmesi için ciddi travmalar gerekmektedir. Ancak yaşlı bireylerde, özellikle 65 yaş üstü kişilerde, menisküs dokusunun uzun yıllar içerisinde dejenere olması ve daha hassas hale gelmesi sebebiyle bu rahatsızlığın meydana gelmesi çok daha kolaylaşır. Basit bir günlük aktivite sırasında veya çömelme, merdiven inip – çıkma gibi durumlarda meniskülerde yırtılma meydana gelebilir. Bu nedenle 65 yaş üzeri bireylerde menisküs yırtılmaları %60-70 oranlarında görülmektedir.

Menisküs Yırtığı Belirtileri Nelerdir?

Menisküs yırtığı belirtileri genellikle 3 ana şikayet ile kendini hissettirir. Yırtılmanın olduğu menisküs bölgesinde ağrı, şişlik ve kitlenme meydana gelir. Harekete devam ettikçe ve diz eklemleri zorlandıkça ağrı şiddetlenir ve yırtılma meydana gelmiş olan menisküs parçası eklem aralığına sıkışarak kitlenmeye sebep olur. Kitlenen diz uzunca bir süre açılmaz ve bu süre boyunca menisküs yırtığı meydana gelen dizde sürekli olarak sıvı birikmesi olur. Sıvı biriktiği için yırtık olan dizde şişme ve dolgunluk meydana gelir. Menisküs yırtığı belirtileri şunlardır;

– Diz ağrısı. İlk yırtık oluştuğu zaman bölgede ağrı hissedilmeyebilir, hatta spor yapan kişiler aktivitelerine devam edebilir. Ancak bir süre sonra menisküs yırtılması sonucu bölgede şişlik meydana gelmesiyle ağrı kendini belli etmeye başlar.

– Dizden gelen sesler

– Şişme, dolgunluk ve sertleşme

– Dizde kitlenme, takılma

– Harekette kısıtlılık, dizi bükememe/çömelememe. Menisküs yırtığı belirtileri için bu yazımızı da okuyabilirsiniz.

Menisküs Nasıl Teşhis Edilir?

Menisküs yırtıkları genç yaşlarda travmalarla oluşabilirken yaş ilerledikçe çömelme basit gündelik aktiviteler sonucu bile meydana gelebilir. Ortopedi ve Travmotoloji doktoru muayenesi menisküs yırtığı teşhisinde çok önemlidir. Menisküs yırtılmasına bağlı eklemlerde hassasiyet olup olmadığını kontrol ederek, ağrı bölgesi, şiddeti ve menisküsle olan ilişkisini değerlendirir.

Doktorunuz teşhis ve muayene esnasında McMurray, Apley, Steinman gibi testleri uygulayacaktır. Dizin dönme, bükme gibi durumlara nasıl tepkiler verdiğini tespit edecektir.

Hastalarda menisküs ve beraberinde yaralanma varsa bu MR çekilerek tespit edilir. Menisküs yırtıklarının tedavisi yırtığın yeri, yırtığın tipi, derecesi ve hastanın aktivite düzeyiyle birebir ilgilidir.

biomet ürünleri

Menisküs Tedavisi

Menisküs yırtığı tedavisinde önceleri menisküs tamamen çıkartılmak suretiyle ameliyatlar yapılmaktaydı. Ancak bu ameliyat sonrası hastalarda 10-15 yıl içerisinde eklemlerde ciddi tahribatların ortaya çıktığı görüldü. Menisküsün koruyucu bir yapı olduğu görüldü ve ameliyatla çıkartmaktan vazgeçilip tedavi yöntemleri geliştirildi.

Menisküs Yırtığı Ameliyatsız Tedavileri

Menisküs yırtıklarının olduğu kısım kanlanmanın olduğu bölgede ise kendi kendine ameliyat gerekmeden iyileşmesi mümkündür. Bu menisküs yırtıklarının tedavi sürecini hızlandırmak için cerrahi dışı takviye edici besinlerden destek alınabilir.

Yapılan son bilimsel çalışmalarda Glukozamin (glucosamine) ve Kondroitin Sülfat kombinasyonu içeren takviyelerin kıkırdak rahatsızlıkları ve menisküs yırtılması tedavisi üzerinde etkili olduklarını göstermiştir ve bu yüzden son yıllarda çok talep görmektedir. Bu ilaçlar kıkırdak veya eklem kıkırdağı hasarı oluştuğunda vücuda destek olarak alınırsa, kıkırdak dokusunun tamirine ve menisküs yırtıklarını onarımına yardımcı olur. Ancak iyileşmenin gerçekleşebilmesi için tedavi süresince dizlere fazla yük yüklenmemesi, ani hareketler yapılmaması gerekmektedir. Bu uyarılara dikkat edilerek düzenli Glukozamin kullanımında %50-60 oranında iyileşme sağlandığı hastalar üzerinde yapılan çalışmalarda gösterilmiş ve bu çalışmalar ameliyata gerek kalmadan menisküs rahatasızlığından kurtulmanın yolunu bizlere açmıştır. Glukozamin (glucosamine) ile yapılan menisküs tedavisinde dikkat edilmesi ve uygulanması gereken bazı eylemler bulunur:

Dinlenme: Tedavi süresi boyunca diz ağrısında artma meydana getirebilecek ve diz bölgesini zorlayacak ve dönmeye, bükmeye sebep olabilecek her türlü hareketten kaçınılmalıdır. Yoğun ağrılı dönemlerde gerekirse koltuk değneği yardımıyla dizlere fazla yük bindirilmemeye gayret gösterilmelidir.

Buz Tedavisi: Buz tedavisi dizdeki ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olur. Günde birkaç kez, her seferde yaklaşık 20 dakika olacak şekilde buz uygulaması yapılabilir. Ancak buzun doğrudan cilde temas etmeyip ciltte travmalara sebebiyet vermemesine dikkat edilmelidir.

Bandaj: Bir bandaj ile dize uygun bir şekilde destek vermek menisküs tedavisinde sürecin hızlanmasına ve olumlu sonuçlar almayı sağlayabilir.

Fizik Tedavi: Germe, güçlendirme gibi çeşitli fizik tedavi egzersizleri menisküs yırtığı olan bölgedeki yük ve stresi azaltabilir.

Bu tedavi yöntemleri menisküs yırtığının derecesi ve şiddetine bağlı olarak her zaman yeterli olmayabilir. Bu durumlarda cerrahi tedavi gerekli görülebilir.

Menisküs Ameliyatı / Cerrahi Tedavisi

Ameliyatsız tedavi yöntemleriyle dizdeki ağrı ve semptomların önüne geçilemediği durumlarda menisküs ameliyatı ve cerrahi tedavi yöntemleri gerekli görülebilir. Menisküs ameliyatı şunları içerebilir:

– Menisküsün tamamının ameliyatla çıkartıldığı total menisektomi uygulanabilir. Önceleri çokça uygulanan bu yöntem uzun vadede dizde ciddi tahribatlar oluşmasına sebebiyet verdiği için genellikle tercih edilmemektedir.

– Yalnızca yırtığın meydan geldiği parça ameliyatla çıkartılabilir.

– Menisküs nakli uygulanarak menisküs yırtığı olan bölgenin yenilenmesi sağlanabilir.

– Bazı menisküs yırtıklarında elverişli bir durum olduğu takdirde yırtık parçaların birbirleriyle dikilerek tedavisi sağlanabilir. Ancak tedavi sınırlı sayıda menisküs rahatsızlığında uygulanabilir ve tedavi süreci uzun ve sancılıdır.